Słownik Pojęć Budowlanych

A

Adaptacja projektu

Dostosowanie gotowego projektu domu do warunków konkretnej działki, zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy; wykonuje ją uprawniony projektant.

Akt notarialny

Dokument sporządzony przez notariusza, wymagany m.in. przy zakupie działki budowlanej lub przeniesieniu jej własności.

Aneks do umowy

Pisemna zmiana warunków umowy o roboty budowlane, np. zakresu prac, terminu lub wynagrodzenia, wymagająca zgody obu stron.

Antresola

Dodatkowa, podniesiona powierzchnia użytkowa w obrębie wysokiej kondygnacji, zwiększająca funkcjonalność wnętrza bez rozbudowy budynku.

Aprobata techniczna

Dokument potwierdzający, że wyrób budowlany nadaje się do stosowania zgodnie z zamierzonym przeznaczeniem.

Armatura sanitarna

Baterie, zawory i urządzenia sterujące przepływem wody w instalacji wodno-kanalizacyjnej.

Attyka

Murek wieńczący ścianę zewnętrzną budynku, zasłaniający dach, często stosowany w domach z dachem płaskim.

Audyt energetyczny

Analiza zużycia energii w budynku wskazująca możliwości poprawy efektywności energetycznej, np. przed termomodernizacją.

Automatyka domowa (smart home)

System sterowania instalacjami domu (ogrzewaniem, oświetleniem, roletami) umożliwiający zdalne zarządzanie i oszczędność energii.

Akumulacja ciepła

Zdolność materiałów budowlanych (np. ścian murowanych) do gromadzenia i oddawania ciepła, wpływająca na stabilność temperatury w domu.

B

Balkon

Wysunięta poza lico ściany płyta konstrukcyjna, dostępna z pomieszczenia, ograniczona balustradą.

Balustrada

Barierka zabezpieczająca przed upadkiem, obowiązkowa m.in. przy balkonach, schodach i tarasach zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi.

Beton komórkowy

Lekki materiał murowy o dobrych parametrach izolacyjnych, popularny w technologii murowanej domów jednorodzinnych.

Beton towarowy

Mieszanka betonowa produkowana w wytwórni i dostarczana na budowę gotowa do wbudowania, np. do fundamentów czy stropów.

Bezpiecznik różnicowoprądowy (RCD)

Element instalacji elektrycznej chroniący użytkowników przed porażeniem prądem, obowiązkowy w każdej nowej instalacji domowej.

Blacha trapezowa / blachodachówka

Popularne pokrycie dachowe wykonane z profilowanej blachy, stosowane zarówno w domach murowanych, jak i szkieletowych.

Bramofon / domofon

Urządzenie umożliwiające komunikację i zdalne otwieranie furtki lub bramy wjazdowej.

Bruzda instalacyjna

Wąski wyżłobiony kanał w ścianie lub podłodze, w którym prowadzi się przewody instalacji elektrycznej lub sanitarnej.

Budowa domu

Cały proces realizacji budynku – od przygotowania terenu i fundamentów, przez konstrukcję, ściany i dach, po instalacje i wykończenie.

Budynek pasywny

Dom o bardzo niskim zapotrzebowaniu na energię do ogrzewania, dzięki wysokiej izolacyjności, szczelności i odzyskowi ciepła.

C

Certyfikat energetyczny

Potoczna nazwa świadectwa charakterystyki energetycznej budynku.

Cegła ceramiczna

Tradycyjny materiał murowy wypalany z gliny, stosowany w technologii murowanej.

Cegła silikatowa

Materiał murowy produkowany z wapna i piasku, charakteryzujący się dużą wytrzymałością i dobrą izolacyjnością akustyczną.

Chudziak (podkład betonowy)

Cienka warstwa betonu wykonywana pod fundamentami lub płytą fundamentową, wyrównująca podłoże i ułatwiająca dalsze prace.

Ciepły montaż

Sposób osadzania okien i drzwi ograniczający mostki termiczne i przenikanie wilgoci do warstwy izolacyjnej ściany.

CO (centralne ogrzewanie)

System instalacji grzewczej rozprowadzający ciepło do wszystkich pomieszczeń domu z jednego źródła, np. pompy ciepła lub kotła.

Cokół

Dolna część elewacji, przy gruncie, wymagająca odpowiedniej izolacji termicznej i wodoodpornej okładziny.

CWU (ciepła woda użytkowa)

Woda podgrzewana na potrzeby gospodarstwa domowego, niezależna od instalacji centralnego ogrzewania.

Czosnów

Miasto w województwie mazowieckim, w którym na ulicy Polnej 10 mieści się siedziba firmy budowlanej GOLWEST, zakład produkcyjny domów drewnianych prefabrykowanych oraz wiązarów a także drewniany szkieletowy dom pokazowy według projektu własnego GOLWEST.

Ć

Ćwierćwałek

Profilowana listwa wykończeniowa maskująca połączenie dwóch płaszczyzn, np. ściany i sufitu.

D

Dach dwuspadowy

Najpopularniejszy w Polsce typ dachu o dwóch połaciach nachylonych w przeciwnych kierunkach.

Dach jednospadowy

Dach o jednej płaszczyźnie połaci, często stosowany w nowoczesnych bryłach domów.

Dach kopertowy

Dach o czterech połaciach, popularny w tradycyjnym budownictwie jednorodzinnym.

Dach płaski

Dach o minimalnym nachyleniu, charakterystyczny dla architektury nowoczesnej, wymaga starannej hydroizolacji.

Deklaracja zgodności

Dokument wystawiany przez producenta wyrobu budowlanego, potwierdzający jego zgodność z normami lub aprobatą techniczną.

Deska elewacyjna

Drewniana lub kompozytowa okładzina elewacyjna, popularna w domach szkieletowych i nowoczesnych.

Detektor czadu

Urządzenie alarmujące w przypadku wykrycia tlenku węgla, zalecane w domach z kominkiem lub kotłem gazowym.

Docieplenie

Wykonanie warstwy izolacji termicznej na ścianach, dachu lub fundamentach w celu ograniczenia strat ciepła.

Dokumentacja projektowa

Komplet dokumentów technicznych niezbędnych do realizacji budowy, obejmujący m.in. projekt budowlany i projekt techniczny.

Dom energooszczędny

Budynek zaprojektowany tak, by ograniczyć zapotrzebowanie na energię do ogrzewania, chłodzenia i eksploatacji.

Dom pokazowy

Dom drewniany szkieletowy, który można w Czosnowie na ulicy Polnej 10, otwarty dla inwestorów w dni powszednie od 9-17, w którym znajdują się prezentery, przekroje ścian i dachu i materiały marketingowe.

Drenaż opaskowy

System rur perforowanych ułożonych wokół fundamentów, odprowadzający wodę gruntową i chroniący budynek przed zawilgoceniem.

Drzwi antywłamaniowe

Drzwi zewnętrzne o podwyższonej klasie odporności na włamanie, określonej normą PN-EN 1627.

Działka budowlana

Nieruchomość gruntowa, dla której miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego lub warunki zabudowy dopuszczają zabudowę mieszkaniową.

Dylatacja

Przerwa konstrukcyjna oddzielająca elementy budynku, umożliwiająca ich niezależne odkształcanie się bez ryzyka pęknięć.

Dziennik budowy

Urzędowy dokument prowadzony od dnia rozpoczęcia robót, w którym odnotowuje się przebieg budowy; jego prowadzenie jest obowiązkowe zgodnie z ustawą Prawo budowlane.

E

Ekspertyza techniczna

Opinia sporządzona przez uprawnionego specjalistę, oceniająca stan techniczny budynku, gruntu lub konstrukcji.

Elewacja

Zewnętrzna powierzchnia ścian budynku, pełniąca funkcję estetyczną oraz ochronną przed czynnikami atmosferycznymi.

Energia odnawialna

Energia pozyskiwana ze źródeł takich jak słońce (fotowoltaika, kolektory) czy powietrze i grunt (pompa ciepła).

EK – wskaźnik zapotrzebowania na energię końcową

Ilość energii dostarczanej do budynku niezbędna do zaspokojenia jego potrzeb energetycznych, uwzględniana w świadectwie charakterystyki energetycznej.

EP – wskaźnik zapotrzebowania na energię pierwotną

Kluczowy parametr określający efektywność energetyczną budynku, którego maksymalne wartości reguluje rozporządzenie w sprawie warunków technicznych (WT 2021).

Etap budowy

Wyodrębniona faza realizacji inwestycji (np. stan zerowy, surowy, deweloperski), do której zwykle przypisany jest odrębny odbiór i rozliczenie.

EU – wskaźnik zapotrzebowania na energię użytkową

Ilość energii potrzebnej do pokrycia potrzeb budynku związanych z ogrzewaniem, wentylacją i przygotowaniem ciepłej wody.

F

Falownik (inwerter)

Urządzenie przekształcające prąd stały z paneli fotowoltaicznych na prąd zmienny wykorzystywany w instalacji domowej.

Farba elewacyjna

Powłoka malarska stosowana na tynkach zewnętrznych, chroniąca elewację i nadająca jej wybraną kolorystykę.

Fotowoltaika

Technologia pozyskiwania energii elektrycznej z promieniowania słonecznego za pomocą paneli PV montowanych na dachu lub gruncie.

Fundament

Element konstrukcyjny przenoszący ciężar budynku na grunt; w domach jednorodzinnych stosuje się m.in. ławy fundamentowe i płyty fundamentowe.

G

Generalny wykonawca

Firma odpowiedzialna za realizację całości lub większości prac budowlanych określonych w umowie, koordynująca również podwykonawców.

Geodeta

Specjalista uprawniony do wykonywania pomiarów terenu, wytyczenia budynku oraz sporządzania mapy do celów projektowych.

GOLWEST

Profesjonalna firma budowlana, która buduje domy murowane oraz drewniane z własnych i zewnętrznych projektów dostępnych w internecie przy wykorzystaniu wyłącznie własnych ekip budowlanych a także jest producentem domów drewnianych szkieletowych, domów prefabrykowanych i modułowych oraz wiązarów dachowych.

Grunt budowlany

Działka lub jej część przeznaczona pod zabudowę zgodnie z ustaleniami planistycznymi.

Gwarancja budowlana

Zobowiązanie wykonawcy do usunięcia wad ujawnionych w wykonanych robotach w określonym w umowie terminie, niezależne od rękojmi wynikającej z Kodeksu cywilnego.

Grzejnik

Urządzenie grzewcze rozprowadzające ciepło w pomieszczeniu, element instalacji centralnego ogrzewania.

Gzyms

Poziomy, wysunięty element elewacji, pełniący funkcję dekoracyjną oraz odprowadzającą wodę opadową od ściany.

H

Harmonogram budowy

Plan określający kolejność i przewidywane terminy realizacji poszczególnych etapów budowy, pomocny w kontroli postępu inwestycji.

Hydroizolacja

Warstwa materiału zabezpieczająca elementy budynku (fundamenty, dach, tarasy) przed przenikaniem wody i wilgoci.

I

Instalacja elektryczna

System przewodów, rozdzielnic i zabezpieczeń doprowadzający i rozprowadzający energię elektryczną w budynku.

Instalacja fotowoltaiczna

Zespół paneli PV, falownika i okablowania służący do produkcji energii elektrycznej na potrzeby domu.

Instalacja gazowa

System doprowadzający i rozprowadzający gaz w budynku, podlegający odrębnym przepisom i wymagający odbioru przez uprawnione służby.

Instalacja odgromowa

System chroniący budynek przed skutkami wyładowań atmosferycznych, obowiązkowy w budynkach o określonej wysokości lub lokalizacji.

Instalacja wodno-kanalizacyjna

System doprowadzający wodę oraz odprowadzający ścieki z budynku.

Inspektor nadzoru inwestorskiego

Osoba z uprawnieniami budowlanymi, reprezentująca interesy inwestora i kontrolująca jakość oraz zgodność robót z projektem.

Inwestor

Osoba lub podmiot finansujący i organizujący budowę, w rozumieniu ustawy Prawo budowlane odpowiedzialny m.in. za uzyskanie pozwolenia na budowę.

Izolacja termiczna

Warstwa materiału ograniczająca ucieczkę ciepła z budynku, np. wełna mineralna, styropian czy pianka PUR.

J

Jastrych (wylewka)

Warstwa wyrównująca podłoże pod ostateczną posadzkę, wykonywana z zaprawy cementowej, anhydrytowej lub jako podkład pod ogrzewanie podłogowe.

Jednostka modułowa

Prefabrykowany segment domu modułowego, produkowany w zakładzie i transportowany na działkę w gotowej lub niemal gotowej formie.

K

Kierownik budowy

Osoba z uprawnieniami budowlanymi odpowiedzialna za prawidłowy przebieg robót i prowadzenie dokumentacji budowy; jej ustanowienie jest obowiązkowe zgodnie z Prawem budowlanym.

Klasa energetyczna budynku

Ocena efektywności energetycznej domu wynikająca ze świadectwa charakterystyki energetycznej.

Klimatyzacja

System chłodzenia i regulacji parametrów powietrza w pomieszczeniach, coraz częściej standard w nowych domach jednorodzinnych.

Kolektor słoneczny

Urządzenie wykorzystujące energię słoneczną do podgrzewania wody użytkowej, alternatywne lub uzupełniające dla fotowoltaiki.

Kominek

Urządzenie grzewcze na paliwo stałe, często pełniące funkcję dekoracyjną i dodatkowego źródła ciepła.

Komin

Pionowy przewód odprowadzający spaliny lub dym z urządzeń grzewczych na zewnątrz budynku.

Kondygnacja

Pozioma część budynku zawarta między poziomem podłogi a poziomem następnej podłogi lub dachem.

Konstrukcja dachu

Nośny układ elementów (więźba, krokwie, płatwie) przenoszący obciążenia dachu na ściany budynku.

Kosztorys budowy

Dokument przedstawiający przewidywane koszty realizacji określonego zakresu prac, obejmujący robociznę, materiały i sprzęt.

Kotwa

Element metalowy łączący i stabilizujący konstrukcje budowlane, np. murłatę z wieńcem.

Krokiew

Element konstrukcji dachu ułożony ukośnie, przenoszący obciążenia pokrycia dachowego na murłatę i kalenicę.

KC (Kodeks cywilny)

Podstawowy akt prawny regulujący m.in. umowy o roboty budowlane, rękojmię za wady oraz odpowiedzialność stron umowy.

Kratka wentylacyjna

Element systemu wentylacji umożliwiający swobodny przepływ powietrza między pomieszczeniami lub na zewnątrz.

L

Legalizacja samowoli budowlanej

Procedura administracyjna umożliwiająca w określonych przypadkach zatwierdzenie obiektu wybudowanego bez wymaganego pozwolenia lub zgłoszenia.

Listwa przypodłogowa

Element wykończeniowy maskujący połączenie ściany i podłogi.

Loggia

Zadaszona i częściowo zabudowana część budynku, wpisana w jego bryłę, w odróżnieniu od wysuniętego balkonu.

Lukarna

Wystawka dachowa doświetlająca poddasze, zwiększająca jego powierzchnię użytkową.

Ława fundamentowa

Żelbetowy element fundamentu wykonywany pod ścianami konstrukcyjnymi, równomiernie przekazujący obciążenia na grunt.

Ł

Łata dachowa

Drewniana listwa mocowana do krokwi, do której przytwierdza się pokrycie dachowe.

M

Materiały budowlane

Ogólne określenie surowców i wyrobów wykorzystywanych do budowy, np. beton, drewno, stal czy materiały izolacyjne.

Membrana dachowa

Warstwa paroprzepuszczalna chroniąca konstrukcję dachu przed wilgocią, jednocześnie umożliwiająca odparowanie pary wodnej.

Modernizacja

Unowocześnienie istniejącego budynku lub instalacji, często w celu poprawy efektywności energetycznej.

Montaż okien

Proces osadzenia stolarki okiennej w otworach ściennych, wykonywany najczęściej w technologii ciepłego montażu.

Mostek termiczny

Miejsce w przegrodzie budynku o obniżonej izolacyjności cieplnej, przez które dochodzi do zwiększonej ucieczki ciepła.

MPZP (Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego)

Dokument określający zasady zabudowy danego terenu, m.in. dopuszczalną wysokość budynku, kąt nachylenia dachu czy powierzchnię zabudowy.

Murłata

Belka drewniana mocowana do wieńca ściany, na której opiera się konstrukcja więźby dachowej.

Mur

Konstrukcja wykonana z elementów murowych (cegła, pustak, silikat) połączonych zaprawą, podstawa technologii murowanej.

N

Nadproże

Element konstrukcyjny umieszczony nad otworem okiennym lub drzwiowym, przenoszący obciążenia z góry na ściany boczne.

Nadzór inwestorski

Kontrola prowadzona przez inspektora nadzoru inwestorskiego, reprezentującego interesy inwestora i sprawdzającego jakość robót.

Nasłonecznienie

Ekspozycja działki i budynku względem stron świata, istotna przy projektowaniu domu energooszczędnego i instalacji fotowoltaicznej.

Norma budowlana (PN-EN)

Zbiór wymagań technicznych, którym powinny odpowiadać materiały, wyroby i wykonanie robót budowlanych w Polsce.

O

Ocieplenie

Wykonanie warstwy izolacji termicznej ścian, dachu lub fundamentów budynku.

Odbiór budynku

Sprawdzenie wykonanych prac oraz ich zgodności z projektem, umową i przepisami; może dotyczyć etapów budowy lub całego obiektu.

Odbiór techniczny

Formalne potwierdzenie prawidłowego wykonania danego etapu robót lub instalacji, zwykle udokumentowane protokołem.

Odnawialne źródła energii (OZE)

Źródła energii odnawiające się w naturalny sposób, np. słońce czy powietrze, wykorzystywane m.in. przez pompy ciepła i panele fotowoltaiczne.

Ogrodzenie

Konstrukcja wyznaczająca granice działki; jego budowa w określonych przypadkach wymaga zgłoszenia.

Ogrzewanie podłogowe

System grzewczy z przewodami lub matami umieszczonymi w warstwie podłogi, zapewniający równomierne rozprowadzenie ciepła.

Okap dachowy

Dolna krawędź połaci dachowej, wysunięta poza lico ściany, chroniąca elewację przed wodą opadową.

Okna trzyszybowe

Standard stolarki okiennej w budownictwie energooszczędnym, zapewniający niski współczynnik przenikania ciepła.

Orientacja budynku względem stron świata

Ustawienie domu na działce wpływające na zyski słoneczne, nasłonecznienie pomieszczeń i efektywność instalacji fotowoltaicznej.

Osadnik gnilny

Element przydomowej oczyszczalni ścieków, w którym zachodzi wstępny rozkład zanieczyszczeń.

Odprowadzenie wody opadowej

System rynien, rur spustowych i drenażu odprowadzający wodę deszczową z dachu i terenu działki.

P

Panele fotowoltaiczne

Moduły przetwarzające energię słoneczną na energię elektryczną, montowane na dachu lub konstrukcji naziemnej.

Parapet

Element wykończeniowy okna, wewnętrzny lub zewnętrzny, odprowadzający wodę i osłaniający dolną krawędź otworu okiennego.

Piana PUR

Materiał izolacyjny natryskiwany w formie piany, wypełniający szczelnie przestrzenie i szczeliny konstrukcyjne.

Piorunochron

Element instalacji odgromowej odprowadzający ładunki elektryczne wyładowania atmosferycznego do ziemi.

Pion instalacyjny

Pionowy odcinek instalacji (np. kanalizacyjnej lub wentylacyjnej) łączący poszczególne kondygnacje budynku.

Płatew

Poziomy element konstrukcji dachu, na którym opierają się krokwie.

Płyta fundamentowa

Rodzaj fundamentu w formie jednolitej płyty żelbetowej, przenoszącej obciążenia budynku na całej powierzchni.

Płyta gipsowo-kartonowa

Materiał wykończeniowy stosowany do budowy ścian działowych, sufitów podwieszanych i zabudów w technologii szkieletowej.

Płyta OSB

Płyta drewnopochodna stosowana m.in. jako poszycie konstrukcyjne ścian i dachów w domach szkieletowych.

Podciąg

Poziomy element konstrukcyjny przenoszący obciążenia stropu na słupy lub ściany nośne.

Podłoga na gruncie

Rozwiązanie konstrukcyjne, w którym posadzka parteru opiera się bezpośrednio na warstwach izolacyjnych ułożonych na gruncie, bez podpiwniczenia.

Poddasze

Kondygnacja budynku znajdująca się bezpośrednio pod dachem, może być użytkowe lub nieużytkowe.

Pompa ciepła

Urządzenie grzewcze pozyskujące energię z powietrza, gruntu lub wody i przekształcające ją w ciepło do ogrzewania domu i przygotowania CWU.

Pozwolenie na budowę

Decyzja administracyjna umożliwiająca rozpoczęcie budowy inwestycji wymagającej takiego pozwolenia zgodnie z ustawą Prawo budowlane.

Prawo budowlane

Ustawa z 7 lipca 1994 r. regulująca zasady projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych w Polsce.

Prefabrykat

Gotowy element konstrukcyjny (np. ściana, strop) wyprodukowany w zakładzie i montowany na budowie, podstawa technologii prefabrykowanej.

Protokół odbioru

Dokument potwierdzający odbiór wykonanych robót, ich zakres, jakość i ewentualne uwagi stron.

Projekt budowlany

Dokumentacja techniczna niezbędna do uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia, zawierająca m.in. projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno-budowlany.

Projekt techniczny

Część dokumentacji projektowej opracowywana po uzyskaniu pozwolenia na budowę, zawierająca szczegółowe rozwiązania konstrukcyjne i instalacyjne.

Przyłącze

Odcinek instalacji (wodociągowej, kanalizacyjnej, elektrycznej, gazowej) łączący sieć zewnętrzną z instalacją wewnętrzną budynku.

PZT (Projekt Zagospodarowania Terenu)

Część projektu budowlanego przedstawiająca usytuowanie budynku, dojazdów, przyłączy i zieleni na działce.

R

Rekuperacja

Wentylacja mechaniczna z odzyskiem ciepła, usuwająca zużyte powietrze i dostarczająca świeże, z jednoczesnym odzyskiem energii cieplnej.

Rękojmia

Ustawowa odpowiedzialność wykonawcy za wady wykonanych robót budowlanych, uregulowana w Kodeksie cywilnym.

Rzut kondygnacji

Rysunek techniczny przedstawiający układ pomieszczeń i elementów konstrukcyjnych na danym poziomie budynku.

Ryzalit

Część elewacji wysunięta przed jej główną płaszczyznę, urozmaicająca bryłę budynku.

S

Schody

Element konstrukcyjny umożliwiający komunikację pionową między kondygnacjami budynku.

Siding

Elewacyjna okładzina panelowa (winylowa, drewniana lub kompozytowa), popularna w technologii szkieletowej.

Silikaty

Elementy murowe z wapna i piasku, stosowane w technologii murowanej.

Skrzynka rozdzielcza

Element instalacji elektrycznej grupujący zabezpieczenia i rozdzielający obwody w budynku.

Stan deweloperski

Etap budowy, na którym dom jest przygotowany do rozpoczęcia prac wykończeniowych; zakres nie jest jednolity ustawowo i powinien być precyzyjnie opisany w umowie.

Stan surowy otwarty

Etap budowy obejmujący zwykle fundamenty, konstrukcję, ściany, stropy i dach, bez okien i drzwi zewnętrznych.

Stan surowy zamknięty

Stan surowy otwarty uzupełniony o stolarkę okienną i drzwi zewnętrzne, dzięki czemu wnętrze jest chronione przed warunkami atmosferycznymi.

Stolarka okienna

Ogół okien zamontowanych w budynku, kluczowy element wpływający na izolacyjność termiczną i akustyczną domu.

Strop

Pozioma konstrukcja oddzielająca kondygnacje budynku, przenosząca obciążenia użytkowe.

Strop drewniany

Rodzaj stropu na bazie belek drewnianych, stosowany m.in. w technologii szkieletowej i modernizacjach.

Strop gęstożebrowy

Rodzaj stropu żelbetowego złożonego z belek i pustaków, popularny w budownictwie murowanym.

Studnia głębinowa

Ujęcie wody podziemnej na potrzeby własne budynku, w określonych przypadkach wymagające zgłoszenia wodnoprawnego.

Ściana działowa

Niekonstrukcyjna ściana wewnętrzna dzieląca pomieszczenia, nieprzenosząca obciążeń budynku.

Ściana konstrukcyjna

Ściana nośna, przenosząca obciążenia z górnych kondygnacji i dachu na fundamenty.

Ściana trzywarstwowa

Ściana murowana złożona z warstwy konstrukcyjnej, izolacji termicznej i warstwy elewacyjnej.

Świadectwo charakterystyki energetycznej

Dokument określający zapotrzebowanie budynku na energię, obowiązkowy przy odbiorze i sprzedaży nieruchomości zgodnie z ustawą o charakterystyce energetycznej budynków.

Ś

Ślusarka budowlana

Metalowe elementy wykończeniowe i konstrukcyjne, np. bramy, balustrady czy konstrukcje wsporcze.

Środki ochrony indywidualnej (BHP)

Wyposażenie zapewniające bezpieczeństwo pracowników na budowie, wymagane przepisami prawa pracy i budowlanego.

T

Taras

Zewnętrzna, użytkowa powierzchnia przylegająca do budynku, zwykle na poziomie parteru.

Technologia modułowa

Technologia budowy, w której dom powstaje z gotowych modułów przestrzennych produkowanych fabrycznie i montowanych na działce.

Technologia murowana

Technologia budowy wykorzystująca pustaki ceramiczne, beton komórkowy, silikaty lub inne elementy murowe; najczęściej wybierana technologia domów jednorodzinnych w Polsce.

Technologia prefabrykowana

Technologia budowy z wykorzystaniem elementów (ścian, stropów) wyprodukowanych wcześniej w zakładzie i zmontowanych na budowie, skracająca czas realizacji.

Technologia szkieletowa

Technologia budowy, w której główną konstrukcję tworzy drewniany szkielet wypełniony materiałem izolacyjnym i obudowany warstwami konstrukcyjnymi oraz wykończeniowymi.

Termomodernizacja

Zespół działań mających na celu zmniejszenie zapotrzebowania budynku na energię, np. docieplenie, wymiana stolarki czy modernizacja instalacji grzewczej.

Transport prefabrykatów

Dostawa gotowych elementów konstrukcyjnych na plac budowy, kluczowy etap w technologii prefabrykowanej i modułowej.

Tynk mineralny

Tynk elewacyjny na bazie spoiw mineralnych, odporny na warunki atmosferyczne i promieniowanie UV.

Tynk silikonowy

Tynk elewacyjny o wysokiej elastyczności i odporności na zabrudzenia, popularny wybór wykończenia elewacji.

U

Ubezpieczenie budowy

Polisa zabezpieczająca inwestora lub wykonawcę przed skutkami zdarzeń losowych w trakcie realizacji inwestycji.

Umowa o roboty budowlane

Umowa regulowana Kodeksem cywilnym, określająca zakres prac, wynagrodzenie, terminy i odpowiedzialność stron.

Urządzenia grzewcze

Ogólne określenie źródeł ciepła w budynku, np. pompy ciepła, kotła gazowego czy kominka.

Ustawa Prawo budowlane

Podstawowy akt prawny regulujący proces inwestycyjno-budowlany w Polsce, w tym uzyskiwanie pozwoleń, obowiązki uczestników procesu budowlanego i zasady odbioru obiektów.

Uszczelnienie

Zabezpieczenie połączeń i przenikań instalacji lub elementów budowlanych przed przenikaniem wody, powietrza lub wilgoci.

Uziemienie

Połączenie instalacji elektrycznej z gruntem, zabezpieczające przed porażeniem prądem i skutkami wyładowań atmosferycznych.

W

Warunki zabudowy (WZ)

Decyzja administracyjna określająca możliwości zabudowy działki na terenach, dla których nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

Wełna mineralna

Materiał izolacyjny o dobrych parametrach termicznych i akustycznych, powszechnie stosowany w izolacji ścian, dachów i stropów.

Wentylacja grawitacyjna

Naturalny system wymiany powietrza wykorzystujący różnicę temperatur i ciśnień, bez udziału urządzeń mechanicznych.

Wentylacja mechaniczna

System wymiany powietrza wykorzystujący urządzenia (np. rekuperator) do sterowanego nawiewu i wywiewu powietrza.

Wiatroizolacja

Warstwa ograniczająca przenikanie powietrza przez przegrodę budowlaną, stosowana m.in. w technologii szkieletowej.

Wieniec

Żelbetowy element opasujący ścianę na poziomie stropu lub dachu, usztywniający konstrukcję budynku.

Więźba dachowa

Konstrukcja nośna dachu, najczęściej wykonana z drewna, przenosząca ciężar pokrycia oraz obciążenia śniegiem i wiatrem.

Właz dachowy

Otwór z pokrywą umożliwiający dostęp na dach lub do przestrzeni poddasza nieużytkowego.

Wodomierz

Urządzenie pomiarowe rejestrujące zużycie wody w budynku, montowane na przyłączu wodociągowym.

Współczynnik U

Współczynnik przenikania ciepła określający, ile ciepła przenika przez daną przegrodę budynku; im niższa wartość, tym lepsza izolacyjność.

Wykonawca

Podmiot realizujący roboty budowlane na podstawie umowy z inwestorem, odpowiedzialny za jakość i terminowość wykonanych prac.

WT 2021

Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, określające m.in. maksymalne wartości współczynnika U i wskaźnika EP.

Z

Zabezpieczenie przeciwpożarowe

Rozwiązania i urządzenia ograniczające ryzyko pożaru oraz jego skutki, wymagane przepisami budowlanymi i przeciwpożarowymi.

Zagospodarowanie terenu

Sposób urządzenia działki wokół budynku, obejmujący m.in. dojazdy, zieleń i małą architekturę, przedstawiany w projekcie zagospodarowania terenu.

Zasilanie tymczasowe placu budowy

Prowizoryczne przyłącze energetyczne umożliwiające zasilanie urządzeń i narzędzi w trakcie realizacji budowy.

Zawór antyskażeniowy

Element instalacji wodnej zabezpieczający sieć wodociągową przed cofnięciem się zanieczyszczonej wody.

Zbiornik na wodę deszczową

Urządzenie do gromadzenia wody opadowej z dachu, wykorzystywanej np. do podlewania ogrodu.

Zbrojenie

Elementy stalowe umieszczane w betonie w celu zwiększenia jego wytrzymałości na rozciąganie, stosowane m.in. w fundamentach i stropach.

Zgłoszenie budowy

Procedura administracyjna pozwalająca w określonych przypadkach rozpocząć budowę bez uzyskiwania klasycznego pozwolenia na budowę.

Zapotrzebowanie na energię

Ilość energii niezbędna do prawidłowego funkcjonowania budynku, kluczowy parametr przy projektowaniu domu energooszczędnego.

Złącze kablowo-pomiarowe

Punkt połączenia instalacji elektrycznej budynku z siecią elektroenergetyczną, zawierający układ pomiarowy energii.

Ź

Źródło ciepła

Urządzenie lub instalacja dostarczająca energię cieplną do systemu grzewczego budynku, np. pompa ciepła, kocioł czy kominek.

Ż

Żaluzje zewnętrzne

Elementy osłonowe montowane na elewacji, chroniące pomieszczenia przed nadmiernym nasłonecznieniem i stratami ciepła.

Żelbet

Materiał konstrukcyjny łączący beton i stalowe zbrojenie, wykorzystywany m.in. do fundamentów, stropów i elementów konstrukcyjnych.

Żwir drenażowy

Kruszywo stosowane w warstwach drenażowych wokół fundamentów, ułatwiające odprowadzanie wody gruntowej.